Verruiming aansprakelijkheid bij faillissement stichting of vereniging

Sinds kort kan de bestuurder (of commissaris/toezichthouder) van een stichting of een vereniging persoonlijk aansprakelijk gesteld worden door een curator in geval van faillissement.

Belangrijke drempel hiervoor is dat sprake moet zijn van onbehoorlijk bestuur. Voor bestuurders van commerciële stichtingen en verenigingen bestond dit risico al eerder; voor de bestuurder van de sportvereniging of goeddoelstichting nu dus ook.

De verruiming van het aansprakelijkheidsrisico is een gevolg van de invoering van de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR). De WBTR regelt dat bestuurders en commissarissen van informele en niet-commerciële verenigingen/stichtingen ook aansprakelijk kunnen zijn in geval van faillissement van de rechtspersoon wanneer zij hun taak onbehoorlijk hebben vervuld. Net zoals dat nu al kan bij de bestuurders en commissarissen van een nv, een bv of formele en commerciële verenigingen/stichtingen.

Onbehoorlijk bestuur

Niet iedere, achteraf ongelukkige beslissing leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid. Daarvoor moet sprake zijn van ernstige verwijtbare handelingen door de bestuurder of commissaris. Van onbehoorlijk bestuur kan bijvoorbeeld sprake zijn in de volgende gevallen.

  • De bestuurder neemt onverantwoorde risico’s of de commissaris laat de bestuurder hiermee wegkomen.
  • Er worden te grote financiële verplichtingen aangegaan.
  • Er worden ingrijpende beslissingen genomen zonder goede voorbereiding of voorlichting.
  • Er worden risicovolle leningen verstrekt, die niet in het belang zijn van de vereniging of stichting.
  • De raad van toezicht wordt onvoldoende geïnformeerd.
  • Er is sprake van tegenstrijdige belangen of onzakelijke afspraken met derden.
  • Er is sprake van fraude.
  • De bestuurder handelt in strijd met de wet of leeft statutaire verplichtingen niet na.

 

Geen bewijsvermoeden bij informele en niet-commerciële verenigingen/stichtingen

Het bewijsvermoeden houdt in dit geval in dat wanneer niet aan de jaarrekening- of boekhoudplicht is voldaan, sprake is van onbehoorlijk bestuur en verondersteld wordt dat dit een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Het is hiermee eenvoudiger voor de curator om de bestuurder of commissaris aansprakelijk te stellen. Dit bewijsvermoeden geldt niet voor bestuurders en commissarissen van de informele en niet-commerciële verenigingen en niet-commerciële stichtingen. Als zij de boekhouding niet op orde hebben, is dat niet automatisch een reden voor aansprakelijkheid.

Voor bestuurders en commissarissen van semipublieke instellingen die in sectorspecifieke regelgeving aan een variant jaarrekeningenplicht zijn onderworpen (zoals woningcorporaties, onderwijsinstellingen en zorginstellingen), geldt het bewijsvermoeden wel (net zoals voor bestuurders van een nv of bv).

Overige gevolgen van de WBTR

Doelstelling van de WBTR is om de regelingen voor bestuur en toezicht bij rechtspersonen aan te vullen, te uniformeren en te verduidelijken. Hierbij is aansluiting gezocht bij de reeds bestaande regelingen voor het bestuur voor de nv en de bv. Naast de regels omtrent bestuurdersaansprakelijkheid gaat het onder andere om de volgende regels.

  • Wettelijk kader voor een raad van commissarissen.
  • Mogelijkheid voor een one-tier board.
  • Wettelijk kader dat de bestuurder en commissaris zich bij de vervulling van hun taak richten naar het belang van de rechtspersoon en de met haar verbonden onderneming of organisatie.
  • Een uniforme regeling voor tegenstrijdigbelangsituaties bij een vereniging, coöperatie, OWM of stichting, vergelijkbaar met de bestaande regelingen voor de nv en bv.
  • Uniformering van de regels omtrent ontstentenis en belet van bestuurders of commissarissen.

 

Contact

Laat u informeren door een jurist wat de invoering van de WBTR voor uw organisatie betekent. Wanneer u dit wenst, zorgen wij voor een doorverwijzing. Neem contact op met uw vaste adviseur, of een van onze Forensics & Recovery specialisten rechtsboven aan deze pagina (mobile devices: onderaan).