Pensioen in eigen beheer en echtscheiding

Onlangs is een arrest van de Hoge Raad verschenen dat verstrekkende gevolgen kan hebben voor gescheiden dga’s met pensioen in eigen beheer. De ex-partner kan na de echtscheiding eisen dat diens pensioenaanspraak wordt afgestort bij een professionele verzekeraar. Volgens de Hoge Raad moet de commerciële waarde hiervan worden bepaald op het moment van afstorten en niet op het moment van echtscheiding. Door de gedaalde rente kan deze af te storten waarde aanzienlijk hoger zijn geworden.

Pensioen in eigen beheer

De afgelopen jaren zijn veel pensioenen in eigen beheer afgekocht of omgezet in een oudedagsverplichting (ODV). Om dit te kunnen realiseren had de pensioengerechtigde dga wel medewerking nodig van de partner of ex-partner. In veel gevallen waar de pensioenen niet zijn afgekocht of omgezet, lag de reden in het uitblijven van deze goedkeuring van partner of ex-partner.

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wet VPS)

Als een dga met pensioen in eigen beheer gaat scheiden is in beginsel de Wet VPS van toepassing. Het is mogelijk om de toepassing van de Wet VPS uit te sluiten in huwelijkse voorwaarden of echtscheidingsconvenant. De hoofdregel van de Wet VPS is dat de ex-partner recht heeft op de helft van het ouderdomspensioen dat is opgebouwd tijdens de huwelijkse periode. Daarnaast heeft de ex-partner recht op het volledige nabestaandenpensioen.

Afstortplicht

De ex-partner kan na de scheiding – op ieder willekeurig moment – vragen diens pensioenaanspraak over te dragen aan een professionele verzekeraar. Als de vennootschap voldoende vermogen heeft, is het lastig dat te weigeren.

Welke waarde afstorten?

De vraag is dan welke waarde moet worden afgestort bij de verzekeraar: de waarde op het moment van de echtscheiding of de waarde op het moment van afstorten? In het geval dat recent voor de Hoge Raad kwam, wilde de ex-partner op enig moment na de scheiding alsnog een overdracht van diens aanspraken naar een professionele verzekeraar. De ex-partner verzocht om afstorting van uiteindelijk bijna het dubbele van het bedrag waarover oorspronkelijk was gesproken (€ 160.000). De reden? Pensioen was als gevolg van de lage rente veel duurder geworden. De Hoge Raad ging hierin mee. De waarde van het pensioen moet worden berekend op het moment van afstorten. Voor de dga in kwestie toch een hoge extra kostenpost!

Maak duidelijke afspraken!

Belangrijk is dus om bij echtscheiding goed vast te leggen hoe de pensioenrechten van beide ex-partners worden bepaald en om afspraken te maken over een eventuele overdracht naar een externe verzekeraar.

Voor meer vragen over pensioen en scheiding kunt u contact opnemen met Maarten Foppen, pensioenadviseur en accountant, per e-mail of per telefoon op +31 (0)40 240 9411.