Papieren schenking kan duur uitpakken

Met een schenking kan fiscaal voordelig vermogen worden overgedragen, mits de spelregels worden gevolgd. Een specifieke schenkingsvorm is de schenking onder schuldigerkenning (ook wel papieren schenking genoemd). De schenker erkent een bedrag schuldig te zijn aan de begiftigde waarover vervolgens jaarlijks een rente is verschuldigd. Bij overlijden van de schenker verlaagt deze schuld de belastbare nalatenschap, waardoor de erfgenamen minder erfbelasting verschuldigd zijn. Als evenwel niet alle spelregels goed worden gevolgd, blijkt de papieren schenking haar doel niet te bereiken.

Uitspraak rechtbank Noord-Holland

Onlangs is een uitspraak[1] verschenen waarbij het fiscaal gunstige effect van een papieren schenking werd beoogd, maar de rechter een streep door de opzet heeft gezet. In deze zaak maakten de ouders aan ieder van hun kinderen over de periode 2013 tot en met 2015 jaarlijks een bedrag over met als omschrijving ‘’schenking’’. Vervolgens werden de bedragen kort na ontvangst door de kinderen teruggestort met als omschrijving ‘’lening’’ en werden leningsovereenkomsten gesloten. Deze leningen hadden een looptijd voor onbepaalde tijd en door de ouders was 6% rente verschuldigd. Pas bij het overlijden van de langstlevende ouder was aflossing verplicht.

In 2016 overleed de eerste ouder. De inspecteur stelde dat de schenkingen van de ouders schenkingen ter zake des doods waren en daarmee tot de belastbare nalatenschap moesten worden gerekend. Om dit gevolg te voorkomen moet aan drie voorwaarden worden voldaan:

  1. de schenking moet persoonlijk worden gedaan en
  2. zijn vastgelegd in een notariële akte en
  3. jaarlijks moet daadwerkelijk 6% rente over het schuldig erkende bedrag worden voldaan

 

Door de ouders is daadwerkelijk geld overgemaakt als schenking aan de kinderen en de kinderen hebben vervolgens korte tijd daarna daadwerkelijk het geld teruggeboekt als lening, waarbij geen notariële akte is opgemaakt. Door deze handelwijze en de voorwaarden van de leningsovereenkomst concludeert de rechter dat de ouders het bedrag nooit ter vrije besteding aan de kinderen hadden geschonken. Ofwel, de schenking en de lening worden als een samenstel van rechtshandelingen gezien. Dit samenstel kwalificeert als een schenking ter zake des doods. Omdat vervolgens vaststaat dat niet aan de drie voorwaarden is voldaan, vervalt de lening bij het overlijden en wordt de belastbare nalatenschap verhoogd.

Oplossing

Het beoogde fiscale voordeel in de vorm van een lagere belastbare nalatenschap was wel behaald als de schenker zijn schuld bij leven had afgelost. In de meeste gevallen betreft het tijdstip waarop het leven eindigt (gelukkig) een onbekend gegeven. Daarom kan er maar beter voor worden gezorgd dat aan de drie voorwaarden wordt voldaan. Het is bijvoorbeeld mogelijk om in het verleden gedane schenkingen onder schuldigerkenning alsnog in een notariële akte te bekrachtigen of in het verleden gemiste rentetermijnen alsnog rentedragend te betalen. Dit herstel moet wel tijdens het leven van de schenker worden uitgevoerd.

Vragen?

Wilt u weten of uw papieren schenkingen goed zijn vormgegeven en aan de drie voorwaarden is voldaan of bent u voornemens om een schenking te doen en heeft u hierover vragen? Wij zijn u graag van dienst. Neem gerust contact op met Gavin Vree per e-mail of per telefoon op 040-240 9440 of met een van onze specialisten die rechtsboven aan deze pagina staan.


[1] ECLI:NL:RBNHO:2020:6882