Overdracht binnen de familie. Altijd lastig

Overdracht binnen de familie. Altijd lastig?

Overdracht binnen de familie. Altijd lastig?

10 maart 2021

Het familiebedrijf en/of -vermogen. Het zijn kostbare zaken. Jarenlang werd het bedrijf zorgvuldig gestuurd en het vermogen nauwkeurig beheerd. Dan is het complex om deze zaken door te geven aan de volgende generatie. Er komt zo veel bij kijken. Overdracht binnen de familie, dat is altijd lastig. Of kan het ook the easy way?

Onlosmakelijk verbonden

Er zijn heel veel verschillende soorten familiebedrijven. In de kern hebben ze allemaal te maken met drie onderdelen die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden: de onderneming zelf, het (verdeelde) eigendom van de onderneming en de familie achter de onderneming. De familieleden hebben vaak meerdere rollen binnen deze drie onderdelen. Is sprake van overdracht van of opvolging in het familiebedrijf, dan raakt het al deze onderdelen. Het gaat niet alleen over overdracht van leiderschap binnen het bedrijf of het overdragen van de aandelen (eigendom). Er is ook sprake van opvolging binnen de familiale kring. En dan speelt emotie vaak een rol.

 

Soms worden onderneming, eigendom en rollen binnen de familie vroegtijdig overgedragen. Maar veel vaker speelt het overlijden van de pater familias een rol bij een (noodgedwongen) overdracht. Hoe bereidt u zich daarop voor? De kansen op continuïteit nemen toe als de opvolging tijdig is geregeld of op zijn minst is besproken met de bloedverwanten. Dat is niet alleen prettig voor de familie. Ook voor medewerkers, leveranciers, klanten en financiers zijn tijdige communicatie en zorgvuldige planning van de overdracht belangrijk.

 

Formuleer kernwaarden

Op het niveau van de aandeelhouders bestaan vaak afspraken tussen de verwanten. Denk aan dividendbeleid en mogelijke toe- en uittreding binnen het bedrijf. Maar het belang van de kernwaarden binnen de onderneming en de familie ligt daarin zelden vast. Er is meestal geen familiestatuut. Terwijl die kernwaarden misschien wel de grootste rol spelen bij een overdracht. Die moeten helder zijn. Zoek dus tijdig antwoorden op vragen als: Wat houdt ons bij elkaar als (aandeelhouders van het) familiebedrijf? Deelt de volgende generatie de kernwaarden? Hoe zit dat bij de aangetrouwde familieleden? Wat gebeurt er als u het bedrijf overdraagt aan uw kinderen? Hoe sturen zij de onderneming aan? En hoe past dit binnen de kernwaarden van het bedrijf?

 

Familieoverdracht the easy way

Overdracht binnen de familie kan dus lastig zijn. Maar met goede voorbereidingen zorgt u dat zowel de zaak als de familiebanden ongeschonden uit de overdracht komen. We geven u een aantal tips:

 

  1. Misschien wel de belangrijkste tip: begin op tijd. Wacht niet tot het (eigenlijk) te laat is. Ga tijdig het gesprek aan met de familie en de personen binnen de onderneming. Maak een plan.
  2. Betrek verwanten om de nieuwe generatie te begeleiden bij de ontwikkeling naar verantwoordelijk leiderschap binnen de onderneming.
  3. Leg de kernwaarden vast, eventueel in een familiestatuut. Overleg dit met alle betrokken familieleden. Zorg dat de kernwaarden blijven leven binnen de organisatie. Pas ze toe en laat ze met regelmaat aan bod komen.
  4. Heb oog voor de capaciteiten van de overnemers en ben duidelijk en open; spreek wederzijdse veronderstellingen en verwachtingen uit.
  5. Emoties spelen altijd een rol bij overdracht binnen de familie. Dat kan de boel verstoren. Tijdige communicatie en transparantie kunnen helpen. Maar aarzel niet een onafhankelijke adviseur te betrekken.

 

 

Contact

Loopt u tegen dit soort zaken aan binnen uw familieonderneming? Of wilt u eens sparren over de valkuilen bij overdracht? Onze adviseurs staan voor u klaar!

Daan Bekelaar 1 90x90

Geschreven door Daan Bekelaar.

Daan is bereikbaar per telefoon op +31 (0)40 240 9587 en per e-mail op dbekelaar@joanknecht.nl.