Ontwikkelingen op zzp-gebied

thuiswerken aandachtspunten 2021

Over zzp’ers is de laatste jaren veel te doen geweest. Het komt namelijk voor dat een zzp’er als opdrachtnemer bij een opdrachtgever werkt, terwijl er in feite sprake is van werken in loondienst als naar de feitelijke uitvoering gekeken wordt. De regering heeft diverse maatregelen geïmplementeerd om schijnzelfstandigheid te voorkomen en een nieuwe wet- en regelgeving is aangekondigd. Bij deze voorzien we u van de laatste stand van zaken.

Zzp’ers zijn zelfstandigen die voor eigen rekening en risico werken, niet in loondienst zijn en dus ook geen premies werknemersverzekeringen (ten behoeve van een eventuele werkloosheidsuitkering en arbeidsongeschiktheidsuitkering) betalen. Over deze groep werkenden is de laatste jaren veel te doen geweest. Hieronder een samenvatting van de huidige stand van zaken.

Wanneer is sprake van loondienst c.q. arbeidsovereenkomst?

Er is civielrechtelijk sprake van een loondienstverband/arbeidsovereenkomst als (i) de opdrachtnemer persoonlijk de afgesproken arbeid dient te verrichten, (ii) hij hiervoor een (vaste) beloning krijgt en (iii) de opdrachtgever gezag kan uitoefenen over de opdrachtnemer. De Hoge Raad heeft recent bepaald dat civielrechtelijk de bedoeling van partijen (opdrachtgever en opdrachtnemer) bij het aangaan van een overeenkomst van opdracht niet van belang is. Ondanks dat partijen de intentie hebben geen arbeidsovereenkomst aan te gaan en dat ook als zodanig hebben vastgelegd in hun overeenkomst van opdracht, kan de overeenkomst toch als een arbeidsovereenkomst gekwalificeerd worden, als in de feitelijke situatie blijkt dat voldaan wordt aan de voorwaarden van een arbeidsovereenkomst (persoonlijke arbeid tegen vaste betaling en gezagsverhouding).

In het fiscale en sociale verzekeringsrecht geldt al langer dat “door de overeenkomst wordt heen gekeken” en de feitelijke uitvoering van de afspraken beslissend is voor de fiscale kwalificatie van de verdiensten (loon uit dienstbetrekking of winst uit onderneming). Een fiscale herkwalificatie van een overeenkomst van opdracht tot arbeidsovereenkomst betekent derhalve dat er alsnog met terugwerkende premies werknemersverzekeringen verschuldigd zijn en dat de opdrachtgever inhoudingsplichtige is voor de loonheffingen.

Wijzigingen in wet- en regelgeving

In 2016 is de zgn. VAR-verklaring (verklaring arbeidsrelatie) vervangen door de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Deze nieuwe regelgeving zorgde voor veel onrust en had niet het gewenste resultaat. Daarom is besloten om de Wet DBA niet te handhaven, tenzij sprake is van misbruiksituaties. Het handhavingsmoratorium geldt tot 1 januari 2021. Recent is besloten om dit te verlengen tot 1 oktober 2021, omdat voor die tijd in ieder geval geen nieuwe wetgeving zal worden geïmplementeerd (er lopen diverse onderzoeken naar hoe die nieuwe wetgeving uit zou moeten zien).

Wel zal vanaf januari 2021 een pilot plaatsvinden gedurende 6 maanden met een nieuwe web-module. Met deze web-module zouden opdrachtgevers en opdrachtnemers aan de hand van het invullen van een vragenlijst op voorhand duidelijkheid moeten krijgen over de kwalificatie van de werkrelatie die zij aangaan: een overeenkomst van opdracht of een arbeidsovereenkomst? Over deze web-module is veel discussie. De vraag is of dit wel een goed instrument is. Momenteel wordt er zowel door de Ministeries van Financiën en van Sociale Zaken verder onderzoek gedaan naar het vormgeven van werkrelaties in de toekomstige arbeidsmarkt. Vervolgens zal er nieuwe wet- en regelgeving gemaakt worden.

Gebruik modelovereenkomsten

Bij de Wet DBA zijn de modelovereenkomsten door de Belastingdienst geïntroduceerd. Als opdrachtgever en opdrachtnemer een goedgekeurde modelovereenkomst gebruiken en zo ook in de praktijk de werkzaamheden uitvoeren is daarmee het risico van herkwalificatie van een overeenkomst van opdracht naar een arbeidsovereenkomst weggenomen.

Waar moet u nu op letten?

Het is belangrijk dat noch de overeenkomst van opdracht noch de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden kenmerken bevatten van een arbeidsovereenkomst. Indien gewerkt wordt met een vooraf specifiek door de Belastingdienst goedgekeurde overeenkomst, check dan de looptijd van deze goedkeuring, vaak is deze namelijk beperkt in duur. Indien de feitelijke omstandigheden waaronder gewerkt wordt zijn gewijzigd, is het ook verstandig de overeenkomst opnieuw te bekijken. Als opdrachtgever verdient het sowieso aanbeveling regelmatig te checken of alle overeenkomsten van opdracht nog voldoen aan de wet- en regelgeving.

In geval van vragen of als u een verdere toelichting wenst, neem dan gerust contact met uw contactpersoon bij Joanknecht.