Fraude en ontslag op staande voet bij zerotolerancebeleid

Fraude en ontslag op staande voet bij zerotolerancebeleid

Fraude en ontslag op staande voet bij zerotolerancebeleid

1 juli 2019

Wanneer een werknemer of directielid fraudeert, of iemand daartoe wil overhalen, vormt dit vaak een dringende reden voor ontslag op staande voet. Ontslag op staande voet is alleen geldig indien het direct is gegeven en de reden ernstig genoeg is. Een werkgever die denkt dat zich een dringende reden zoals diefstal of fraude voordoet, moet spoedig handelen en zeker zijn van zijn zaak. Hij zal op korte termijn moeten onderzoeken of zijn vermoeden van een dringende reden juist en de aanleiding ernstig genoeg is.

Direct ontslag bij lichte vergrijpen

Sommige werkgevers hebben een zwaarwegend belang om iedere vorm van fraude tegen te gaan. Dit geldt vooral bij ondernemingen met een hoog risico op interne fraude (winkelbedrijven) of waar imago en integriteit cruciaal zijn (banken, accountantskantoren). De werkgever wil dan ook bij lichte vergrijpen direct tot ontslag kunnen overgaan. Ontslag op staande voet dient dan tevens als afschrikking en waarschuwingssignaal.

 

Zerotolerancebeleid

De werkgever heeft de mogelijkheid bij lichte vergrijpen direct ontslag te laten volgen als hij een “zerotolerancebeleid” invoert. Een zerotolerancebeleid zal voor een rechter veelal een doorslaggevende factor zijn om een ontslag op staande voet in stand te houden, ook als het financiële belang klein is. De omstandigheden aan de kant van de werknemer (zoals een zwangerschap of uitblijven WW-uitkering) wegen dan minder zwaar.

Voor een effectief zerotolerancebeleid is het essentieel dat:

1) Het zerotolerancebeleid aantoonbaar aan iedere werknemer individueel (schriftelijk) kenbaar is gemaakt.

2) Uit een reglement, protocol of handboek duidelijk blijkt wat wel en wat niet is toegestaan. Het werkt daarbij het beste wanneer de meest voorkomende fraudes expliciet zijn genoemd en blijkt dat op elk vergrijp ontslag op staande voet volgt.

3) Het zerotolerancebeleid consequent wordt uitgevoerd: bij iedere strijdige handeling volgt direct ontslag op staande voet. Het is belangrijk dat het beleid in alle gevallen wordt gehandhaafd en het management het goede voorbeeld geeft. Als sommige fraudes door de vingers worden gezien en tegen andere plotseling streng wordt optreden, zal de rechter sneller geneigd zijn het ontslag op staande voet terug te draaien. De werknemers weten dan namelijk niet waar zij aan toe zijn.

 

Overigens is het dan niet ongebruikelijk dat in de reglementen duidelijk wordt vermeld dat bij aanwijzingen van fraude ongevraagd e-mails zullen worden onderzocht of (verborgen) camera’s worden ingezet. Inzet van deze indringende onderzoeken dient deel uit te maken van een passend compliancesysteem. Als forensisch accountants geven wij ondersteuning bij het ontwerp en de invoering van dergelijke compliancesystemen. Ook denken we mee over een fraudeprotocol om bij de eerste indicatie van fraude het onderzoek effectief te kunnen vormgeven.

 

Effectieve uitvoering

De werkgever moet laten blijken dat hij het zerotolerancebeleid serieus neemt. Dat kan door het belang van preventie en integriteit in interne nieuwsbrieven aan de orde te stellen. Bij interne trainingen kunnen moeilijke of verleidelijke situaties aan de orde komen, inclusief de normen en juiste handelswijze. Komt fraude voor dan is het niet ongebruikelijk dat formeel of informeel kenbaar wordt gemaakt dat bepaalde werknemers op basis van het zerotolerancebeleid zijn ontslagen. Wordt de zerotolerance niet zorgvuldig toegepast, bijvoorbeeld door een gebrekkig onderzoek of voorbarige interne communicatie, dan worden ook andere feiten en omstandigheden weer van belang. Vaak blijkt dat rechters kwetsbare groepen, zoals alleenstaande kostwinners met kleine kinderen, dan nog een laatste kans gunnen. Bij een strikte uitvoering van het zerotolerancebeleid zal het zover niet komen. Zerotolerancebeleid helpt om vooraf risico’s te verminderen en normbewuste werknemers in hun gedrag te ondersteunen.

 

In de blog Wanneer is ontslag op staande voet toegestaan? wordt ingaan op de eisen voor ontslag op staande voet en het vereiste onderzoek als geen sprake is van een strak doorgevoerd zerotolerancebeleid.

 

Joanknecht Forensics & Recovery

Als succesvol en zorgvuldig ondernemer wilt u conflicten voorkomen. Meestal komt u er in alle redelijkheid samen ook wel uit. Maar soms is een conflict niet te vermijden. In dat geval zijn we een sterke schakel tussen ondernemers, advocaten en curatoren. We vertalen wettelijke kaders naar concrete situaties in uw bedrijf. We onderscheiden in complexe juridische materie de financiële hoofd- en bijzaken.

Georges_de_Meris-90x90

Geschreven door Georges de Méris.

Partner corporate finance en forensics & recovery bij Joanknecht.

Georges is bereikbaar per telefoon op +31 (0)40 240 9476 en per e-mail op gdmeris@joanknecht.nl.