Faillissementsonderzoek juist ter bescherming van de bestuurder

Faillissementsonderzoek: juist ter bescherming van de bestuurder

Faillissementsonderzoek: juist ter bescherming van de bestuurder

25 maart 2021

In onze vorige blog gingen we in op het faillissementsonderzoek. Wat houdt het in? Wat is het doel? Na de theorie is het tijd voor de praktijk. Zoals deze casus uit onze praktijk, waarbij de bestuurders na een faillissement de forensisch accountants van Joanknecht Forensics & Recovery inschakelden om de curator op het juiste spoor te houden.

In opdracht van bestuurders

De casus handelt om een gefailleerde groep van ondernemingen in de voedselindustrie. Het waren de bestuurders van de groep die om een faillissementsonderzoek vroegen. Een serieuze zaak; het tekort in de boedel bedroeg enkele tientallen miljoenen euro’s. De bestuurders zouden volgens de curator aansprakelijk zijn voor dit tekort omdat ze niet voldaan hadden aan de administratieverplichting.

 

Geen appeltje eitje voor de curator

In eerste instantie werden de bestuurders gedagvaard in kort geding om een voorschot van € 10.000.000 te betalen. De zaak was voor de curator zo klaar als een klontje.

In overleg met de raadsman brachten we onze eerste rapportage in. Deze nuanceerde de stellingen van de curator en gaf aanleiding tot het stellen van vragen aan de curator over de onderbouwing van zijn verwijten. Gedetailleerd feitenonderzoek bleek noodzakelijk. Op basis hiervan wees de voorzieningenrechter de vordering op basis van gebrek aan bewijs in kort geding af.

 

Voor de bodemprocedure gaven de curatoren een collega-accountant de opdracht voor administratief onderzoek. Samen met de raadsman begeleidden we de bestuurders tijdens dit onderzoek. Enerzijds om een tendentieuze rapportage door de onderzoekende accountant te voorkomen. Maar vooral om de zorgvuldigheid van het onderzoeksproces te bewaken. De uitkomst was een evenwichtig rapport waarbij de overwegingen en dilemma’s die de bestuurders hadden ondervonden in de periode voorafgaand aan het faillissement goed over het voetlicht kwamen.

 

Weg uit de tunnelvisie en goede data-analyse

Als stap 1 hebben we overleg geïnitieerd tussen de bestuurders en de onderzoekende collega-accountant, waardoor bij deze laatste de aanvankelijke tunnelvisie is afgenomen. Onze IT-auditors hebben de door hem uitgevoerde data-analyse (op de databestanden van de financiële administratie) beoordeeld en deels opnieuw uitgevoerd, waardoor de bevindingen in het juiste perspectief geplaatst konden worden.

De onderzoeker had vastgesteld dat in de onderzoeksperiode “maar liefst 200 boekingen” pas geruime tijd naar afloop van een boekjaar verwerkt waren in de administratie. “Bewijs” dat de boekhouding gebrekkig was en achteraf (misschien zelfs wel frauduleus) in elkaar gezet werd.

Uit onze breder uitgevoerde data-analyse bleek dat de boekhouding tienduizenden boekingen bevatte per jaar; de 200 nagekomen journaalposten waren daarvan minder dan 0,5%.

Toen we deze journaalposten inhoudelijk beoordeelden, stelden we vast dat het grotendeels bankmutaties van 31 december waren die kort na de jaarwisseling in het oude boekjaar werden verwerkt. De latere boekingen waren correcties die door de controlerend accountant voorgesteld waren; een gebruikelijke procedure.

 

Incestueuze vordering

Andere argumenten van de curator om het standpunt in te nemen dat de boekhouding niet voldeed waren onder andere de vermelding van een vordering van failliet op zichzelf en het feit dat de controlerend accountant een verklaring van oordeelonthouding verstrekte bij de jaarrekening.

Uit ons onderzoek bleek dat de vordering van failliet op zichzelf, door de curator een incestueuze vordering genoemd, feitelijk een vordering van failliet op een groepsvennootschap was. De gevolgen van een eerdere herstructurering binnen de groep en bijbehorende naamswijzigingen waren niet goed doorgevoerd in de boekhouding.

En dat “controleerbaarheid van een administratie” –  wat voor een goedkeurende verklaring nodig is – iets anders is dan het juist en tijdig boeken van bijvoorbeeld bankmutaties en verkoopfacturen, was voor ons eenvoudig uit te leggen.

Frank Driessen 90x90

Geschreven door Frank Driessen.

Partner Forensics & Recovery.

Frank is bereikbaar per telefoon op +31 (0)40 240 9438 of per e-mail op fdriessen@joanknecht.nl.

Georges de Meris 90x90

Geschreven door Georges de Méris.

Partner forensics & recovery.

Georges is bereikbaar per telefoon op +31 (0)40 240 9476 en per e-mail op gdmeris@joanknecht.nl.