De hobby van Christian van der Heijden: fraudeonderzoek

Fraudeonderzoek

True crime stories, aangrijpende en meeslepende verhalen over waargebeurde misdaden. Accountant Christian van der Heijden volgt deze verhalen op de voet. Al sinds zijn jeugd leest hij er boeken over, volgt hij het nieuws, bezoekt hij rechtszaken en verkent hij oude plaatsen delict. “Ik probeer een zo breed mogelijk beeld van de situatie te krijgen en ga op zoek naar de waarheid”, vertelt Christian. Ook in zijn werk als accountant binnen Joanknecht Forensics & Recovery, waarin hij met zijn collega’s onder andere fraude binnen bedrijven onderzoekt, doet hij er alles aan om de waarheid boven water te krijgen. Christian werkt regelmatig nauw samen met advocaat Daan Folgering van LXA The Law Firm die ondernemers bijstaat in onder andere fraudezaken.

Hoe gaat een fraudeonderzoek in z’n werk?

Christian: “Een vermoeden van fraude kan door een bedrijf worden gemeld. Fraudeonderzoek is een heel zorgvuldig proces, met grote belangen voor de betrokkenen. Een onderzoeker in dit soort complexe situaties moet de juiste (digitale) onderzoekstechnieken hebben, goed zijn in de cijfermatige materie, begrip hebben van de juridische context en een juiste mindset hebben. Het is dan ook een echt specialisme. Net als in true crime stories moet de onderzoeker de zaak van meerdere kanten bekijken en geen tunnelvisie hebben. Daarom gelden strikte kwaliteitsnormen en wordt altijd met meerdere mensen naar een fraudeonderzoek gekeken. Ook zijn er bijvoorbeeld altijd advocaten en vaak ook IT-specialisten bij betrokken.”

Daan: “Wanneer een ondernemer mij belt omdat hij vermoedt te maken te hebben met fraude, gaan we stappen ondernemen om onder meer het vermogen wat onttrokken is, zo snel mogelijk veilig te stellen. Dit doen we onder andere door beslag te leggen en goed onderzoek te laten doen. De taken van een advocaat zijn anders dan die van een accountant. Wij zijn namelijk een partijadviseur en bekijken de zaak dus meer eenzijdig. Toch is feitelijk onderzoek ook voor ons heel belangrijk. Uiteindelijk zullen wij de rechter ervan moeten overtuigen een vordering toe te wijzen. Daarvoor moeten we ons verhaal goed op orde hebben, zodat het zowel juridisch als feitelijk de strenge objectieve toets van de rechter kan doorstaan.”

”Het feitelijk onderzoek van accountants is ook voor advocaten heel belangrijk. Daarmee kunnen we de rechter overtuigen”
~ Daan

 

Samenwerking

Een advocaat en een accountant werken samen in een zaak. Een accountant kan het financiële onderzoek uitvoeren, terwijl een advocaat de juridische zaken, zoals beslaglegging en procesvoering, regelt. Dat beperkt zich overigens niet tot fraudezaken. “Recent hebben Daan en ik nog samengewerkt aan een zaak waarbij onenigheid was ontstaan over de uitvoering van een contract. De opdrachtgever had een bepaald standpunt, maar door het onderzoek kregen wij ook een beeld van de argumenten van de tegenpartij. Door die tegen-argumenten ook te onderzoeken, krijgt het onderzoek veel meer kracht. Dat helpt vaak als de zaak vervolgens voor de rechter komt. We kunnen beter vooraf weten met wat voor weerwoord we te maken krijgen, dan dat we het pas tijdens de rechtszaak horen.”

Hoe herken je fraude?

Daan: “Er zijn drie dingen nodig om te frauderen, de zogenaamde fraudedriehoek. Iemand moet druk ervaren, bijvoorbeeld financiële problemen of een verslaving. Daarnaast moet er een gelegenheid zijn. Vaak betekent dit dat de controlemechanismen in een onderneming net niet goed zijn. Tot slot moet iemand kunnen rationaliseren dat hij of zij dit doet. Dat ontleent een fraudeur vaak aan argumenten als ‘mijn salaris is slecht’ of ‘het bedrijf is toch verzekerd’. Met name aan het tweede punt, de gelegenheid, kunnen ondernemingen proberen iets te veranderen. Wij, advocaten en accountants, kunnen daarin als adviseur een rol spelen door te kijken of ondernemers aan preventie kunnen doen. Een belangrijk punt: zorgen dat iedereen zich in een organisatie aan de gedragscode houdt.”

”Bedrijven zijn zich steeds meer bewust van het feit dat fraude grote reputatierisico’s met zich meebrengt”
~ Christian (rechts op de afbeelding)

 

Wat gaat er in de toekomst veranderen?

Christian: “Er wordt in het algemeen bij accountants een steeds grotere verantwoordelijkheid neergelegd om fraudeonderzoek te doen en risico’s in te schatten. Daarnaast wordt de wereld natuurlijk steeds meer digitaal. Ik denk dat we in de toekomst ook nog meer op basis van grote datasets, big data, aanknopingspunten gaan vinden voor fraudeonderzoeken.” Daan: “Bovendien is er steeds meer aandacht voor het onderwerp waardoor de regelgeving steeds strikter wordt. Er wordt veel meer verwacht van dienstverleners, zoals accountants.” Christian vult aan: “Ik denk dat bedrijven zich ook steeds meer bewust zijn van het feit dat fraude grote reputatierisico’s met zich meebrengt. Wij doen in opdracht van ondernemers dus niet alleen maar onderzoeken om fraude te ontdekken of te bewijzen, maar ook om fraude te voorkomen.”

Joanknecht Forensics & Recovery

Als succesvol en zorgvuldig ondernemer wilt u conflicten voorkomen. Meestal komt u er in alle redelijkheid samen ook wel uit. Maar soms is een conflict niet te vermijden. In dat geval zijn we een sterke schakel tussen ondernemers, advocaten en curatoren. We vertalen wettelijke kaders naar concrete situaties in uw bedrijf. We onderscheiden in complexe juridische materie de financiële hoofd- en bijzaken.

 

Dit artikel verscheen in het magazine ‘samen maken we toekomst’, editie zomer 2019, gedrukt in juni 2019. Twee keer per jaar brengt Joanknecht dit magazine uit voor haar relaties. Magazine ontvangen? Laat het ons weten: Tel. +31 40 844 70 00 of via info@joanknecht.nl. Wil je reageren, heb je een vraag of feedback voor ons? Neem dan gerust contact op met Trudie Govers, marketing- en communicatieadviseur bij Joanknecht via tel. +31 40 240 9522 of via tgovers@joanknecht.nl.