“Niels de Eerste is geen Harry de Tweede”

Bedrijfsopvolging niet alleen een fiscaal maar ook een persoonlijk adviestraject

Een bedrijf starten is één, er een succes van maken is stap twee en dan komt er een moment dat onvermijdelijk is. Stap drie, het overdragen van het familiebedrijf.

Hieronder leest u hoe Harry Boley, eigenaar van het succesvolle gelijknamige bedrijf, dat openhaarden ontwerpt en produceert, dit traject van bedrijfsoverdracht aan zoon Niels heeft ervaren en vice versa.

‘Met name het bespreekbaar maken van emotionele zaken en het betrokken blijven bij het bedrijf is goed begeleid en geregeld’.


De ‘vuurbol van Boley’
Vijfendertig jaar geleden begon Harry Boley na zijn studie Industriële Vormgeving in Eindhoven met de ontwikkeling van zijn eerste metalen vuurbol, niet wetende dat deze creatie het startpunt was van een zeer succesvolle onderneming. Boley openhaarden gevestigd in een schitterend pand in het Brabantse Veghel is inmiddels de belangrijkste en meest gekopieerde openhaardenproducent van Nederland. Boley ontwerpt, produceert en verkoopt zijn openhaarden in binnen- en buitenland.

Toen de onderneming van Harry Boley van start ging, was een openhaard, volgens Harry, niet meer dan een gat in de muur met een balk er boven. Inmiddels is dat wel anders. Het is een modieus product dat met veel aandacht wordt vervaardigd. De kracht van Boley zit in de opmerkelijke en originele creaties en het inspelen op de individuele eisen van de klant. In nauw overleg wordt bepaald welke sfeer er neergezet moet worden en elke keer wordt er weer een uniek product vervaardigd.

De samensmelting
Zoon Niels is inmiddels acht jaar bij Boley in dienst. Ondertussen kent hij het bedrijf van binnen en buiten. Hij is begonnen op de montageafdeling in de fabriek en later de verkoop in gegaan. Nu is het ontwerpen en het bedenken van nieuwe creaties zijn voornaamste bezigheid. Zijn intrede in het bedrijf was op eigen initiatief en hij is hierbij nooit door zijn vader gepusht of gedwongen, aldus Niels. “Het was een automatische keuze, die nu wordt opgevolgd door een gevoelsmatig ‘logische’ bedrijfsopvolging. Binnen Boley krijg ik de mogelijkheid om creatief en bedrijfseconomisch bezig te zijn, deze combinatie heeft me altijd aangetrokken.” De relatie die vader en zoon hebben, is gebaseerd op gelijkwaardigheid. “Niels werkt op dit moment al zo lang bij Boley dat we al goed op elkaar zijn ingespeeld en vanaf dag één is er al sprake van een prettige samenwerking. In ons bedrijf werken inmiddels 40 medewerkers wat veel organisatievermogen vereist, maar ik weet dat Niels dit kan managen,” zegt een trotse Harry.

Rol van de accountant
“Elke overdracht is anders en zeker opvolging in familieverband,” aldus Piet van der Putten, accountant en financieel adviseur van Boley. In het begin was voor Piet, die al jaren voor hen werkt en het bedrijf van haver tot gort kent, al duidelijk dat voor hem ook een adviserende rol was weggelegd. Bij een familieoverdracht spelen namelijk niet alleen de financiële kanten een belangrijke rol. “Niels en Harry hebben, tijdens het hele traject, niet alleen van mij maar ook van een tweede adviseur, Ad van den Heuvel van VM Management Consultants BV, uitgebreide ondersteuning gekregen.”

Uit onderzoek naar de overdracht bij familiebedrijven blijkt dat er op emotioneel vlak vaak wordt gezwegen, of dat zaken en issues juist te hard en grof worden verwoord.

“Doordat er tussen de overdrager en de opvolger per definitie een tegengesteld belang bestaat, vonden we dat een objectieve toetsing door een derde een goede zaak was. Ik was immers adviseur van beide. Daarnaast is het familiaire en emotionele deel van de overdracht belangrijk en vergt extra aandacht.” Volgens Ad is het objectief beoordelen van de situatie en het besef dat bedrijfsopvolging geen opgelegd proces moet zijn in dit soort gevallen vaak de moeilijkheid.

Uit onderzoek naar de overdracht bij familiebedrijven blijkt dat er op emotioneel vlak vaak wordt gezwegen, of dat zaken en issues juist te hard en grof worden verwoord. “Gevaren schuilen er altijd, maar als er van tevoren goed over gesproken wordt en alles op een zorgvuldige manier wordt voorbereid, ben je al een heel eind in de goede richting. Uit de praktijk blijkt dat het voor een vader vaak erg moeilijk is om een stap terug te doen en je kind zijn eigen keuzes en strategie te laten bepalen. Dit is het advies dat ik in vrijwel ieder geval geef. Laat je kind ook zijn fouten maken, want daar leert hij of zij alleen maar van. Onder een grote boom kan geen tweede groeien, laat je opvolger zichzelf zijn en hem zijn eigen traject volgen. Dit advies en vele meer heb ik ook aan Harry en Niels gegeven. Beiden waren hier niet bang voor, maar ik weet zeker dat zowel Harry als Niels dankzij deze gesprekken een weloverwogen keuze heeft kunnen maken.”

Constructie
Door het passeren van de benodigde aktes bij de notaris, werd de bedrijfsopvolging formeel gezien een feit. De aan Boley geadviseerde constructie is gebaseerd op cumulatief preferent aandelenkapitaal. Hierdoor is Niels, zonder dat bancaire financiering nodig is, gerechtigd tot de toekomstige winsten van het bedrijf en mede-eigenaar van het bedrijf.

De vuurdoop
Van een vuurdoop is geen sprake, het is een goed gestructureerd traject geweest waarbij alle voor- en nadelen goed zijn afgewogen en er uiteindelijk deze vorm uitgekomen is. In de komende jaren moet blijken of de gekozen structuur zijn vruchten afwerpt en of deze wijze van samenwerking gehandhaafd blijft. Voorlopig geldt dat zowel vader als zoon erg tevreden zijn over het gehele adviestraject. Ze zullen zoals Harry dat zo prachtig verwoordt de komende jaren proberen “het bedrijf te kneden naar een jas die Niels past.”

Leven zonder vuurwerk
Van leven zonder vuurwerk is voorlopig nog geen sprake. “Dankzij de door Joanknecht & Van Zelst ontwikkelde constructie blijf ik nog steeds als directeur in dienst en voel ik me nog steeds op een serieuze manier betrokken”, vertelt Harry. “Dit geeft een goed gevoel en zo is iedereen tevreden. Ook voor ons personeel is het een logische stap. Niels is zelfs meer betrokken bij de werkvloer en kent de mensen erg goed. Er zal dan ook geen sprake zijn van Harry de Tweede maar van Niels de Eerste!”


Wilt u meer praktijk voorbeelden lezen over bedrijfsoverdracht of bedrijfsopvolging, bekijk dan de overige voorbeelden.